← telugu.xyz

శ్రీ మహాగణపతి పూజా విధానంGanapathi Pooja Vidhanam · షోడశోపచార పూజ

వినాయక చవితికి గానీ, నిత్య పూజకు గానీ ఉపయోగపడే విధానం. సంకల్పంలో తిథి–నక్షత్రాల కోసం తెలుగు పంచాంగం చూడండి. పత్రపూజ చవితి నాటి ప్రత్యేకం — మిగతా రోజుల్లో విడిచిపెట్టవచ్చు.

పూజా సామగ్రి · Requirements

గణపతి ప్రతిమ / పసుపు గణపతి
పసుపు, కుంకుమ, గంధం, అక్షింతలు
పూలు, పూలమాల; చవితికి 21 రకాల పత్రి
అగరుబత్తులు, దీపం, వత్తులు, నూనె/నెయ్యి
కర్పూరం, హారతి పళ్లెం, గంట
కలశం (చెంబు), నీళ్లు, మామిడి ఆకులు, కొబ్బరికాయ
తమలపాకులు, వక్కలు, అరటిపండ్లు
నైవేద్యం: ఉండ్రాళ్లు / కుడుములు / మోదకాలు, బెల్లం
పంచామృతం: పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, పంచదార
యజ్ఞోపవీతం (జంధ్యం), వస్త్రం / పత్తి వస్త్రయుగ్మం

ఆచమనం · Achamanam

కుడిచేతిలో నీరు తీసుకుని మూడు సార్లు —

ఓం కేశవాయ స్వాహా । ఓం నారాయణాయ స్వాహా । ఓం మాధవాయ స్వాహా ।

తరువాత చేయి కడుగుకుని —

ఓం గోవిందాయ నమః । విష్ణవే నమః । మధుసూదనాయ నమః । త్రివిక్రమాయ నమః । వామనాయ నమః । శ్రీధరాయ నమః । హృషీకేశాయ నమః । పద్మనాభాయ నమః । దామోదరాయ నమః । సంకర్షణాయ నమః । వాసుదేవాయ నమః । ప్రద్యుమ్నాయ నమః । అనిరుద్ధాయ నమః । పురుషోత్తమాయ నమః । అధోక్షజాయ నమః । నారసింహాయ నమః । అచ్యుతాయ నమః । జనార్దనాయ నమః । ఉపేంద్రాయ నమః । హరయే నమః । శ్రీకృష్ణాయ నమః ।

ప్రార్థన — దీపారాధన

శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ । ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥

దీపం వెలిగించి, గంట మోగించి పూజ ప్రారంభించాలి.

సంకల్పం · Sankalpam

ఖాళీలలో ఆనాటి వివరాలు చెప్పుకోవాలి — పంచాంగంలో సంవత్సరం, ఆయనం, ఋతువు, మాసం, పక్షం, తిథి, వారం, నక్షత్రం చూడవచ్చు.

ఓం మమోపాత్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, శుభే శోభనే ముహూర్తే, ఆద్య బ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్ధే, శ్వేతవరాహ కల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమ పాదే, జంబూద్వీపే, భరతవర్షే, భరతఖండే, మేరోః దక్షిణ దిగ్భాగే, అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన … నామ సంవత్సరే … ఆయనే … ఋతౌ … మాసే … పక్షే … తిథౌ … వాసరే, శుభ నక్షత్రే, శుభయోగే, శుభకరణే, ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ — శ్రీమాన్ … గోత్రః … నామధేయః (సకుటుంబస్య) మమ — క్షేమ స్థైర్య ధైర్య విజయ ఆయుః ఆరోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ కామ మోక్ష చతుర్విధ ఫల పురుషార్థ సిద్ధ్యర్థం, సర్వ విఘ్న నివారణార్థం, శ్రీ మహాగణాధిపతి ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం, యథాశక్తి షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే ॥

కలశారాధన · Kalasha Aradhana

కలశానికి గంధం, కుంకుమ పెట్టి, అక్షింతలు–పుష్పం వేసి, కుడిచేత్తో మూసి —

కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః । మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్మృతాః ॥ కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసుంధరా । ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదః సామవేదో హ్యథర్వణః ॥ అంగైశ్చ సహితాః సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః ॥

గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి । నర్మదే సింధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ॥

కలశ జలాన్ని పూజా ద్రవ్యాలపై, దేవునిపై, తమపై చల్లుకోవాలి.

ప్రాణప్రతిష్ఠ · Prana Prathishta

ఓం అసునీతే పునరస్మాసు చక్షుః పునః ప్రాణమిహ నో ధేహి భోగమ్ । జ్యోక్పశ్యేమ సూర్యముచ్చరంతమనుమతే మృళయా నః స్వస్తి ॥ అమృతం వై ప్రాణా అమృతమాపః ప్రాణానేవ యథాస్థానముపహ్వయతే ॥

స్థిరో భవ వరదో భవ సుముఖో భవ సుప్రసన్నో భవ । స్థిరాసనం కురు ॥

పసుపు గణపతిని / ప్రతిమను తాకి అక్షింతలు సమర్పించాలి.

ధ్యానం · Dhyanam

ఓం అగజానన పద్మార్కం గజాననమహర్నిశమ్ । అనేకదంతం భక్తానాం ఏకదంతముపాస్మహే ॥

వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ । నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా ॥

ఓం శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః — ధ్యాయామి ।

షోడశోపచార పూజ · 16 Upacharas

ప్రతి ఉపచారానికి "ఓం శ్రీ మహాగణాధిపతయే నమః" అని చెప్పి ఆయా ఉపచారాన్ని సమర్పించాలి.

౧. ఆవాహనం

అత్రాగచ్ఛ జగద్వంద్య సురరాజార్చితేశ్వర । అనాథనాథ సర్వజ్ఞ గౌరీగర్భ సముద్భవ ॥

ఆవాహయామి ।

౨. ఆసనం

మౌక్తికైః పుష్పరాగైశ్చ నానారత్నైర్విరాజితమ్ । రత్నసింహాసనం చారు ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥

నవరత్నఖచిత సింహాసనం సమర్పయామి ।

౩. పాద్యం

గౌరీపుత్ర నమస్తేఽస్తు శంకరప్రియనందన । గృహాణ పాద్యం మయా దత్తం గంధపుష్పాక్షతైర్యుతమ్ ॥

పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి ।

౪. అర్ఘ్యం

గజవక్త్ర నమస్తేఽస్తు సర్వాభీష్ట ప్రదాయక । భక్త్యార్ఘ్యం మయా దత్తం గృహాణ ద్విరదానన ॥

హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి ।

౫. ఆచమనీయం

అనాథనాథ సర్వజ్ఞ గీర్వాణ వరపూజిత । గృహాణాచమనం దేవ తుభ్యం దత్తం మయా ప్రభో ॥

ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి ।

౬. స్నానం — పంచామృత స్నానం

దధిక్షీరసమాయుక్తం మధ్వాజ్యేన సమన్వితమ్ । పంచామృతస్నానమిదం గృహాణ గణనాయక ॥

పంచామృత స్నానం సమర్పయామి । తదనంతరం శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి ।

౭. వస్త్రం

రక్తవస్త్రద్వయం చారు దేవయోగ్యం చ మంగళమ్ । శుభప్రద గృహాణ త్వం లంబోదర హరాత్మజ ॥

వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి ।

౮. యజ్ఞోపవీతం

రాజతం బ్రహ్మసూత్రం చ కాంచనం చోత్తరీయకమ్ । గృహాణ దేవ సర్వజ్ఞ భక్తానామిష్టదాయక ॥

యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ।

౯. గంధం

చందనాగరు కర్పూర కస్తూరీ కుంకుమాన్వితమ్ । విలేపనం సురశ్రేష్ఠ ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥

దివ్య శ్రీగంధాన్ ధారయామి । గంధస్యోపరి అక్షతాన్ సమర్పయామి ।

౧౦. పుష్పం

సుగంధాని చ పుష్పాణి జాజీకుంద ముఖాని చ । ఏకవింశతి పత్రాణి సంగృహాణ నమోఽస్తు తే ॥

పుష్పాణి పూజయామి ।

ఇక్కడ అంగపూజ, (చవితి నాడు) పత్రపూజ, అష్టోత్తరం చేయాలి.

౧౧. ధూపం

దశాంగం గుగ్గులోపేతం సుగంధం సుమనోహరమ్ । ఉమాసుత నమస్తుభ్యం గృహాణ వరదో భవ ॥

ధూపమాఘ్రాపయామి ।

౧౨. దీపం

సాజ్యం త్రివర్తిసంయుక్తం వహ్నినా ద్యోతితం మయా । గృహాణ మంగళం దీపం ఈశపుత్ర నమోఽస్తు తే ॥

దీపం దర్శయామి ।

౧౩. నైవేద్యం

సుగంధాన్ సుకృతాంశ్చైవ మోదకాన్ ఘృతపాచితాన్ । నైవేద్యం గృహ్యతాం దేవ చణముద్గైః ప్రకల్పితాన్ ॥ భక్ష్యం భోజ్యం చ లేహ్యం చ చోష్యం పానీయమేవ చ । ఇదం గృహాణ నైవేద్యం మయా దత్తం వినాయక ॥

మహా నైవేద్యం సమర్పయామి । (ఉండ్రాళ్లు, కుడుములు, మోదకాలు, అరటిపండ్లు, బెల్లం నివేదించాలి)

౧౪. తాంబూలం

పూగీఫల సమాయుక్తం నాగవల్లీ దళైర్యుతమ్ । కర్పూర చూర్ణ సంయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ॥

తాంబూలం సమర్పయామి ।

౧౫. నీరాజనం

సదానందద విఘ్నేశ పుష్కలాని ధనాని చ । భూమ్యాం స్థితాని భగవన్ స్వీకురుష్వ వినాయక ॥

కర్పూర నీరాజనం సమర్పయామి ।

౧౬. మంత్రపుష్పం — నమస్కారం

గణాధిప నమస్తేఽస్తు ఉమాపుత్రాఘనాశన । వినాయకేశతనయ సర్వసిద్ధిప్రదాయక ॥ ఏకదంతైకవదన తథా మూషికవాహన । కుమారగురవే తుభ్యం అర్పయామి సుమాంజలిమ్ ॥

మంత్రపుష్పం సమర్పయామి । ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ।

అంగపూజ · Anga Pooja

ఒక్కో నామానికి అక్షింతలు / పుష్పం సమర్పించాలి.

ఓం గణేశ్వరాయ నమః	పాదౌ పూజయామి
ఓం ఏకదంతాయ నమః	గుల్ఫౌ పూజయామి
ఓం శూర్పకర్ణాయ నమః	జానునీ పూజయామి
ఓం విఘ్నరాజాయ నమః	జంఘే పూజయామి
ఓం అఖువాహనాయ నమః	ఊరూ పూజయామి
ఓం హేరంబాయ నమః	కటిం పూజయామి
ఓం లంబోదరాయ నమః	ఉదరం పూజయామి
ఓం గణనాథాయ నమః	నాభిం పూజయామి
ఓం గణేశాయ నమః	హృదయం పూజయామి
ఓం స్థూలకంఠాయ నమః	కంఠం పూజయామి
ఓం స్కంధాగ్రజాయ నమః	స్కంధౌ పూజయామి
ఓం పాశహస్తాయ నమః	హస్తౌ పూజయామి
ఓం గజవక్త్రాయ నమః	వక్త్రం పూజయామి
ఓం విఘ్నహంత్రే నమః	నేత్రే పూజయామి
ఓం శూర్పకర్ణాయ నమః	కర్ణౌ పూజయామి
ఓం ఫాలచంద్రాయ నమః	లలాటం పూజయామి
ఓం సర్వేశ్వరాయ నమః	శిరః పూజయామి
ఓం విఘ్నరాజాయ నమః	సర్వాణ్యంగాని పూజయామి

ఏకవింశతి పత్రపూజ · 21 Patra Pooja (చవితి నాడు)

ఓం సుముఖాయ నమః	మాచీపత్రం పూజయామి
ఓం గణాధిపాయ నమః	బృహతీపత్రం పూజయామి
ఓం ఉమాపుత్రాయ నమః	బిల్వపత్రం పూజయామి
ఓం గజాననాయ నమః	దూర్వాయుగ్మం పూజయామి
ఓం హరసూనవే నమః	దత్తూరపత్రం పూజయామి
ఓం లంబోదరాయ నమః	బదరీపత్రం పూజయామి
ఓం గుహాగ్రజాయ నమః	అపామార్గపత్రం పూజయామి
ఓం గజకర్ణాయ నమః	తులసీపత్రం పూజయామి
ఓం ఏకదంతాయ నమః	చూతపత్రం పూజయామి
ఓం వికటాయ నమః	కరవీరపత్రం పూజయామి
ఓం భిన్నదంతాయ నమః	విష్ణుక్రాంతపత్రం పూజయామి
ఓం వటవే నమః	దాడిమీపత్రం పూజయామి
ఓం సర్వేశ్వరాయ నమః	దేవదారుపత్రం పూజయామి
ఓం ఫాలచంద్రాయ నమః	మరువకపత్రం పూజయామి
ఓం హేరంబాయ నమః	సింధువారపత్రం పూజయామి
ఓం శూర్పకర్ణాయ నమః	జాజీపత్రం పూజయామి
ఓం సురాగ్రజాయ నమః	గండకీపత్రం పూజయామి
ఓం ఇభవక్త్రాయ నమః	శమీపత్రం పూజయామి
ఓం వినాయకాయ నమః	అశ్వత్థపత్రం పూజయామి
ఓం సురసేవితాయ నమః	అర్జునపత్రం పూజయామి
ఓం కపిలాయ నమః	అర్కపత్రం పూజయామి
ఓం శ్రీ గణేశ్వరాయ నమః	ఏకవింశతి పత్రాణి పూజయామి

అష్టోత్తర శతనామావళి · 108 Names

ఒక్కో నామానికి అక్షింతలు / పుష్పం సమర్పించాలి. ప్రతి నామం ముందు "ఓం", చివర "నమః".

ఓం గజాననాయ నమః
ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః
ఓం విఘ్నరాజాయ నమః
ఓం వినాయకాయ నమః
ఓం ద్వైమాతురాయ నమః
ఓం ద్విముఖాయ నమః
ఓం ప్రముఖాయ నమః
ఓం సుముఖాయ నమః
ఓం కృతినే నమః
ఓం సుప్రదీపాయ నమః
ఓం సుఖనిధయే నమః
ఓం సురాధ్యక్షాయ నమః
ఓం సురారిఘ్నాయ నమః
ఓం మహాగణపతయే నమః
ఓం మాన్యాయ నమః
ఓం మహాకాలాయ నమః
ఓం మహాబలాయ నమః
ఓం హేరంబాయ నమః
ఓం లంబజఠరాయ నమః
ఓం హ్రస్వగ్రీవాయ నమః
ఓం మహోదరాయ నమః
ఓం మదోత్కటాయ నమః
ఓం మహావీరాయ నమః
ఓం మంత్రిణే నమః
ఓం మంగళస్వరాయ నమః
ఓం ప్రమదాయ నమః
ఓం ప్రథమాయ నమః
ఓం ప్రాజ్ఞాయ నమః
ఓం విఘ్నకర్త్రే నమః
ఓం విఘ్నహంత్రే నమః
ఓం విశ్వనేత్రే నమః
ఓం విరాట్పతయే నమః
ఓం శ్రీపతయే నమః
ఓం వాక్పతయే నమః
ఓం శృంగారిణే నమః
ఓం ఆశ్రితవత్సలాయ నమః
ఓం శివప్రియాయ నమః
ఓం శీఘ్రకారిణే నమః
ఓం శాశ్వతాయ నమః
ఓం బలాయ నమః
ఓం బలోత్థితాయ నమః
ఓం భవాత్మజాయ నమః
ఓం పురాణపురుషాయ నమః
ఓం పూష్ణే నమః
ఓం పుష్కరోత్క్షిప్తవారిణే నమః
ఓం అగ్రగణ్యాయ నమః
ఓం అగ్రపూజ్యాయ నమః
ఓం అగ్రగామినే నమః
ఓం మంత్రకృతే నమః
ఓం చామీకరప్రభాయ నమః
ఓం సర్వాయ నమః
ఓం సర్వోపాస్యాయ నమః
ఓం సర్వకర్త్రే నమః
ఓం సర్వనేత్రే నమః
ఓం సర్వసిద్ధిప్రదాయ నమః
ఓం సర్వసిద్ధయే నమః
ఓం పంచహస్తాయ నమః
ఓం పార్వతీనందనాయ నమః
ఓం ప్రభవే నమః
ఓం కుమారగురవే నమః
ఓం అక్షోభ్యాయ నమః
ఓం కుంజరాసురభంజనాయ నమః
ఓం ప్రమోదాయ నమః
ఓం మోదకప్రియాయ నమః
ఓం కాంతిమతే నమః
ఓం ధృతిమతే నమః
ఓం కామినే నమః
ఓం కపిత్థఫలప్రియాయ నమః
ఓం బ్రహ్మచారిణే నమః
ఓం బ్రహ్మరూపిణే నమః
ఓం బ్రహ్మవిద్యాదిదానభువే నమః
ఓం జిష్ణవే నమః
ఓం విష్ణుప్రియాయ నమః
ఓం భక్తజీవితాయ నమః
ఓం జితమన్మథాయ నమః
ఓం ఐశ్వర్యకారణాయ నమః
ఓం జ్యాయసే నమః
ఓం యక్షకిన్నరసేవితాయ నమః
ఓం గంగాసుతాయ నమః
ఓం గణాధీశాయ నమః
ఓం గంభీరనినదాయ నమః
ఓం వటవే నమః
ఓం అభీష్టవరదాయ నమః
ఓం జ్యోతిషే నమః
ఓం భక్తనిధయే నమః
ఓం భావగమ్యాయ నమః
ఓం మంగళప్రదాయ నమః
ఓం అవ్యక్తాయ నమః
ఓం అప్రాకృతపరాక్రమాయ నమః
ఓం సత్యధర్మిణే నమః
ఓం సఖ్యే నమః
ఓం సరసాంబునిధయే నమః
ఓం మహేశాయ నమః
ఓం దివ్యాంగాయ నమః
ఓం మణికింకిణీమేఖలాయ నమః
ఓం సమస్తదేవతామూర్తయే నమః
ఓం సహిష్ణవే నమః
ఓం సతతోత్థితాయ నమః
ఓం విఘాతకారిణే నమః
ఓం విశ్వగ్దృశే నమః
ఓం విశ్వరక్షాకృతే నమః
ఓం కళ్యాణగురవే నమః
ఓం ఉన్మత్తవేషాయ నమః
ఓం అపరాజితే నమః
ఓం సమస్తజగదాధారాయ నమః
ఓం సర్వైశ్వర్యప్రదాయ నమః
ఓం ఆక్రాంతచిదచిత్ప్రభవే నమః
ఓం శ్రీ విఘ్నేశ్వరాయ నమః

ధూప దీప నైవేద్యం — హారతి · Harathi

అష్టోత్తరం తరువాత ధూపం (౧౧), దీపం (౧౨), నైవేద్యం (౧౩), తాంబూలం (౧౪) సమర్పించి కర్పూర హారతి ఇవ్వాలి.

ఘృతవర్తి సహస్రైశ్చ కర్పూరశకలైస్తథా । నీరాజనం మయా దత్తం గృహాణ వరదో భవ ॥

హారతి తరువాత మంత్రపుష్పం (౧౬), ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు —

యానికాని చ పాపాని జన్మాంతర కృతాని చ । తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే ॥ పాపోఽహం పాపకర్మాహం పాపాత్మా పాపసంభవః । త్రాహి మాం కృపయా దేవ శరణాగతవత్సల ॥

క్షమా ప్రార్థన — ఉద్వాసన · Udvasana

మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం గణాధిప । యత్పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు తే ॥ అనయా ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజయా చ భగవాన్ సర్వాత్మకః శ్రీ మహాగణాధిపతిః సుప్రీతః సుప్రసన్నో వరదో భవతు ॥

యజ్ఞేన యజ్ఞమయజంత దేవాః తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్ । తే హ నాకం మహిమానః సచంతే యత్ర పూర్వే సాధ్యాః సంతి దేవాః ॥

శ్రీ మహాగణాధిపతిం యథాస్థానం ఉద్వాసయామి ॥ శుభం భూయాత్ ॥