← పూజలు · వ్రతాలు

శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రతంVaralakshmi Vratam · శ్రావణ శుక్రవారం

శ్రావణ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే రెండో శుక్రవారం ఈ వ్రతం ఆచరిస్తారు — ఆ తేదీ కోసం తెలుగు పంచాంగం చూడండి. ముత్తయిదువులు సౌభాగ్య–సంపదల కోసం చేసే వ్రతం.

వ్రత సామగ్రి · Requirements

కలశ స్థాపన · Kalasha Sthapana

మండపంపై బియ్యం పోసి, కలశంలో నీళ్లు/బియ్యం, పసుపు కొమ్ము, పూలు, నాణెం వేసి, మామిడి ఆకులు అమర్చి, కొబ్బరికాయకు పసుపు రాసి కలశంపై ఉంచాలి. రవికల గుడ్డతో, నగలతో అమ్మవారి రూపంగా అలంకరించాలి. ఆచమనం, దీపారాధన, గణపతి స్మరణ (శుక్లాంబరధరం…) చేసి —

కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః । మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్మృతాః ॥ గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి । నర్మదే సింధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ॥

సంకల్పం · Sankalpam

ఓం మమోపాత్త దురితక్షయ ద్వారా శ్రీ వరలక్ష్మీ ప్రీత్యర్థం, శుభే శోభనే ముహూర్తే … (సంకల్ప పూర్వభాగం చెప్పి — శ్రావణ మాసే, శుక్ల/బహుళ పక్షే, … తిథౌ, భృగు వాసరే) — శ్రీమతీ … గోత్రవతీ … నామధేయవతీ అహం — మమ సకుటుంబస్య క్షేమ స్థైర్య సౌభాగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధ్యర్థం, శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా ప్రసాద సిద్ధ్యర్థం, శ్రీ వరలక్ష్మీ వ్రతం కరిష్యే ॥

ధ్యానం — ఆవాహనం · Dhyanam

పద్మాసనే పద్మకరే సర్వలోకైక పూజితే । నారాయణప్రియే దేవి సుప్రీతా భవ సర్వదా ॥
క్షీరోదార్ణవ సంభూతే కమలే కమలాలయే । సుస్థిరా భవ మే గేహే సురాసురనమస్కృతే ॥

ఓం శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవ్యై నమః — ధ్యాయామి । ఆవాహయామి ।

షోడశోపచార పూజ · 16 Upacharas

ప్రతి ఉపచారానికి "ఓం శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవ్యై నమః" అని చెప్పాలి.

ఆసనం సమర్పయామి । పాద్యం సమర్పయామి । అర్ఘ్యం సమర్పయామి । ఆచమనీయం సమర్పయామి । పంచామృత స్నానం సమర్పయామి । శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి । వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి । ఆభరణాని సమర్పయామి । మాంగల్యం సమర్పయామి । గంధాన్ ధారయామి । అక్షతాన్ సమర్పయామి । పుష్పైః పూజయామి । ధూపమాఘ్రాపయామి । దీపం దర్శయామి । నైవేద్యం సమర్పయామి । తాంబూలం సమర్పయామి । నీరాజనం సమర్పయామి । మంత్రపుష్పం సమర్పయామి । ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ॥

తోరపూజ — తోర బంధనం · Thora Pooja

తొమ్మిది ముడుల తోరాలను అమ్మవారి వద్ద ఉంచి, ఒక్కో ముడికి ఒక్కో నామంతో అక్షింతలు–పూలతో పూజించాలి —

ఓం కమలాయై నమఃప్రథమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం రమాయై నమఃద్వితీయ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం లోకమాత్రే నమఃతృతీయ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం విశ్వజనన్యై నమఃచతుర్థ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం మహాలక్ష్మ్యై నమఃపంచమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం క్షీరాబ్ధితనయాయై నమఃషష్ఠ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం విష్ణువక్షఃస్థలస్థితాయై నమఃసప్తమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం హరివల్లభాయై నమఃఅష్టమ గ్రంథిం పూజయామి
ఓం వరలక్ష్మ్యై నమఃనవమ గ్రంథిం పూజయామి

పూజించిన తోరాన్ని కుడి చేతికి కట్టుకుంటూ —

బధ్నామి దక్షిణే హస్తే నవసూత్రం శుభప్రదమ్ । పుత్రపౌత్రాభివృద్ధిం చ సౌభాగ్యం దేహి మే రమే ॥

శ్రీ లక్ష్మీ అష్టోత్తర శతనామావళి · 108 Names

ఒక్కో నామానికి అక్షింతలు / పూలు / కుంకుమ సమర్పించాలి.

  1. ఓం ప్రకృత్యై నమః
  2. ఓం వికృత్యై నమః
  3. ఓం విద్యాయై నమః
  4. ఓం సర్వభూతహితప్రదాయై నమః
  5. ఓం శ్రద్ధాయై నమః
  6. ఓం విభూత్యై నమః
  7. ఓం సురభ్యై నమః
  8. ఓం పరమాత్మికాయై నమః
  9. ఓం వాచే నమః
  10. ఓం పద్మాలయాయై నమః
  11. ఓం పద్మాయై నమః
  12. ఓం శుచయే నమః
  13. ఓం స్వాహాయై నమః
  14. ఓం స్వధాయై నమః
  15. ఓం సుధాయై నమః
  16. ఓం ధన్యాయై నమః
  17. ఓం హిరణ్మయ్యై నమః
  18. ఓం లక్ష్మ్యై నమః
  19. ఓం నిత్యపుష్టాయై నమః
  20. ఓం విభావర్యై నమః
  21. ఓం అదిత్యై నమః
  22. ఓం దిత్యై నమః
  23. ఓం దీప్తాయై నమః
  24. ఓం వసుధాయై నమః
  25. ఓం వసుధారిణ్యై నమః
  26. ఓం కమలాయై నమః
  27. ఓం కాంతాయై నమః
  28. ఓం కామాక్ష్యై నమః
  29. ఓం క్షీరోదసంభవాయై నమః
  30. ఓం అనుగ్రహప్రదాయై నమః
  31. ఓం బుద్ధయే నమః
  32. ఓం అనఘాయై నమః
  33. ఓం హరివల్లభాయై నమః
  34. ఓం అశోకాయై నమః
  35. ఓం అమృతాయై నమః
  36. ఓం దీపాయై నమః
  37. ఓం లోకశోకవినాశిన్యై నమః
  38. ఓం ధర్మనిలయాయై నమః
  39. ఓం కరుణాయై నమః
  40. ఓం లోకమాత్రే నమః
  41. ఓం పద్మప్రియాయై నమః
  42. ఓం పద్మహస్తాయై నమః
  43. ఓం పద్మాక్ష్యై నమః
  44. ఓం పద్మసుందర్యై నమః
  45. ఓం పద్మోద్భవాయై నమః
  46. ఓం పద్మముఖ్యై నమః
  47. ఓం పద్మనాభప్రియాయై నమః
  48. ఓం రమాయై నమః
  49. ఓం పద్మమాలాధరాయై నమః
  50. ఓం దేవ్యై నమః
  51. ఓం పద్మిన్యై నమః
  52. ఓం పద్మగంధిన్యై నమః
  53. ఓం పుణ్యగంధాయై నమః
  54. ఓం సుప్రసన్నాయై నమః
  55. ఓం ప్రసాదాభిముఖ్యై నమః
  56. ఓం ప్రభాయై నమః
  57. ఓం చంద్రవదనాయై నమః
  58. ఓం చంద్రాయై నమః
  59. ఓం చంద్రసహోదర్యై నమః
  60. ఓం చతుర్భుజాయై నమః
  61. ఓం చంద్రరూపాయై నమః
  62. ఓం ఇందిరాయై నమః
  63. ఓం ఇందుశీతలాయై నమః
  64. ఓం ఆహ్లాదజనన్యై నమః
  65. ఓం పుష్ట్యై నమః
  66. ఓం శివాయై నమః
  67. ఓం శివకర్యై నమః
  68. ఓం సత్యై నమః
  69. ఓం విమలాయై నమః
  70. ఓం విశ్వజనన్యై నమః
  71. ఓం తుష్ట్యై నమః
  72. ఓం దారిద్ర్యనాశిన్యై నమః
  73. ఓం ప్రీతిపుష్కరిణ్యై నమః
  74. ఓం శాంతాయై నమః
  75. ఓం శుక్లమాల్యాంబరాయై నమః
  76. ఓం శ్రియై నమః
  77. ఓం భాస్కర్యై నమః
  78. ఓం బిల్వనిలయాయై నమః
  79. ఓం వరారోహాయై నమః
  80. ఓం యశస్విన్యై నమః
  81. ఓం వసుంధరాయై నమః
  82. ఓం ఉదారాంగాయై నమః
  83. ఓం హరిణ్యై నమః
  84. ఓం హేమమాలిన్యై నమః
  85. ఓం ధనధాన్యకర్యై నమః
  86. ఓం సిద్ధయే నమః
  87. ఓం స్త్రైణసౌమ్యాయై నమః
  88. ఓం శుభప్రదాయై నమః
  89. ఓం నృపవేశ్మగతానందాయై నమః
  90. ఓం వరలక్ష్మ్యై నమః
  91. ఓం వసుప్రదాయై నమః
  92. ఓం శుభాయై నమః
  93. ఓం హిరణ్యప్రాకారాయై నమః
  94. ఓం సముద్రతనయాయై నమః
  95. ఓం జయాయై నమః
  96. ఓం మంగళాదేవ్యై నమః
  97. ఓం విష్ణువక్షఃస్థలస్థితాయై నమః
  98. ఓం విష్ణుపత్న్యై నమః
  99. ఓం ప్రసన్నాక్ష్యై నమః
  100. ఓం నారాయణసమాశ్రితాయై నమః
  101. ఓం దారిద్ర్యధ్వంసిన్యై నమః
  102. ఓం సర్వోపద్రవవారిణ్యై నమః
  103. ఓం నవదుర్గాయై నమః
  104. ఓం మహాకాళ్యై నమః
  105. ఓం బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మికాయై నమః
  106. ఓం త్రికాలజ్ఞానసంపన్నాయై నమః
  107. ఓం భువనేశ్వర్యై నమః
  108. ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మ్యై నమః

వ్రతకథ — చారుమతి · Vratha Katha (సారాంశం)

పూర్వం మగధ దేశంలోని కుండిన నగరంలో చారుమతి అనే సాధ్వి ఉండేది. అత్తమామలను, భర్తను సేవిస్తూ ధర్మబద్ధంగా జీవించే ఆమెకు ఒకనాటి రాత్రి స్వప్నంలో శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవి దర్శనమిచ్చి, "శ్రావణ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నన్ను పూజిస్తే కోరిన వరాలిస్తాను" అని చెప్పింది. చారుమతి తన బంధు–మిత్ర స్త్రీలందరితో కలసి ఆ శుక్రవారం కలశం స్థాపించి, వరలక్ష్మిని షోడశోపచారాలతో పూజించి, తోరాలు కట్టుకుని, ప్రదక్షిణలు చేసింది. మొదటి ప్రదక్షిణలో అందరి కాళ్లకు గజ్జెలు–అందెలు, రెండవ ప్రదక్షిణలో చేతులకు నవరత్న ఖచిత కంకణాలు, మూడవ ప్రదక్షిణలో సర్వాభరణాలు కలిగాయి; ఇళ్లు ధనధాన్య సమృద్ధితో నిండాయి. అప్పటి నుంచి స్త్రీలు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ సకల సౌభాగ్యాలు పొందుతున్నారు.

ఇతి శ్రీ స్కాందపురాణోక్త వరలక్ష్మీ వ్రతకథా సంపూర్ణమ్ ॥

హారతి — వాయనం · Harathi & Vayanam

ఘృతవర్తి సహస్రైశ్చ కర్పూరశకలైస్తథా । నీరాజనం మయా దత్తం గృహాణ వరదా భవ ॥

కర్పూర హారతి ఇచ్చి, మంత్రపుష్పం–ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు సమర్పించాలి. ముత్తయిదువుకు శనగలు, తాంబూలం, రవికల గుడ్డ, దక్షిణతో వాయనం ఇవ్వాలి —

ఇందిరా ప్రతిగృహ్ణాతు ఇందిరా వై దదాతి చ । ఇందిరా తారకోభాభ్యాం ఇందిరాయై నమో నమః ॥

అనయా పూజయా శ్రీ వరలక్ష్మీ దేవతా సుప్రీతా సుప్రసన్నా వరదా భవతు ॥ శుభం భూయాత్ ॥